TP.HCM quy hoạch không gian bay 300–1.000 m cho taxi bay và eVTOL

Taxi bay và phương tiện eVTOL có thể trở thành một phần của hệ thống giao thông TP.HCM trong tương lai. Theo dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025–2050, tầm nhìn 100 năm đang được lấy ý kiến, thành phố đề xuất phân chia không gian bay tầm thấp thành nhiều lớp, trong đó khu vực 300–1.000 m được định hướng cho eVTOL, taxi bay và phương tiện chở người.

Đề xuất này nằm trong định hướng phát triển kinh tế tầm thấp, khai thác không gian dưới 1.000 m cho giao thông, logistics, giám sát và nhiều dịch vụ sử dụng drone, UAV hay phương tiện bay thế hệ mới.

Điểm cần lưu ý là đây vẫn là dự thảo đang lấy ý kiến, chưa phải phương án quy hoạch chính thức đã được phê duyệt.

Nguồn: Internet

1. Taxi bay và eVTOL dự kiến hoạt động ở độ cao 300–1.000 m

Đáng chú ý nhất là lớp không gian từ 300 đến 1.000 m, được đề xuất dành cho các phương tiện như eVTOL, taxi bay và máy bay cá nhân.

eVTOL là nhóm phương tiện sử dụng động cơ điện, có khả năng cất và hạ cánh theo phương thẳng đứng. Đặc điểm này giúp phương tiện không cần đường băng dài như máy bay truyền thống, mở ra khả năng triển khai tại những điểm cất hạ cánh chuyên dụng trong đô thị.

Theo định hướng của dự thảo, các tuyến bay trong tương lai có thể kết nối sân bay với trung tâm thành phố, khu đô thị mới, khu công nghiệp, cảng biển và những khu vực trọng điểm.

Nếu được triển khai, đây sẽ là lớp giao thông hoàn toàn khác với drone giao hàng ở độ cao thấp bởi phương tiện phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe hơn khi trực tiếp vận chuyển hành khách.

2. Không gian bay tầm thấp tại TP.HCM được đề xuất chia thành 4 lớp

Thay vì để drone, UAV và phương tiện chở khách cùng hoạt động trong một vùng không gian, dự thảo đề xuất chia thành bốn lớp độ cao. Mỗi tầng được định hướng cho một nhóm phương tiện và nhiệm vụ khác nhau.

Cách phân tầng này cho thấy TP.HCM không chỉ tính đến việc sử dụng drone giao hàng hay UAV giám sát, mà xa hơn là khả năng đưa phương tiện bay chở khách vào hệ thống giao thông đô thị.

3. TP.HCM tính đến xây dựng vertiport và cảng drone

Có phương tiện bay vẫn chưa đủ. Muốn taxi bay hoạt động như một loại hình giao thông thực tế, thành phố còn cần một mạng lưới hạ tầng mặt đất tương ứng.

Dự thảo đề cập đến nhiều hạng mục như cảng drone, vertiport, trạm sạc, khu vực bảo trì và các điểm trung chuyển. Trong đó, vertiport có thể hiểu là điểm được thiết kế để phương tiện eVTOL thực hiện cất và hạ cánh thẳng đứng.

Các hạ tầng này được định hướng bố trí tại những khu vực có nhu cầu kết nối lớn như sân bay, cảng biển, khu công nghệ cao, khu đô thị mới và các đầu mối giao thông quan trọng.

Như vậy, bài toán taxi bay tại TP.HCM không đơn giản là mở một hành lang trên không mà còn liên quan trực tiếp đến quy hoạch giao thông và hạ tầng đô thị phía dưới.

4. UTM và AI sẽ đóng vai trò quan trọng trong quản lý phương tiện bay

Khi hàng trăm hoặc thậm chí nhiều phương tiện cùng xuất hiện trong không gian tầm thấp, việc điều phối bằng những phương pháp thông thường sẽ trở nên phức tạp.

Một trong những hạ tầng công nghệ được dự thảo đề cập là UTM (Uncrewed Traffic Management) – hệ thống quản lý giao thông dành cho phương tiện bay không người lái.

Đi cùng UTM là trung tâm dữ liệu, AI phục vụ tính toán và điều hành tự động, mạng viễn thông băng thông cao cùng hệ thống định vị vệ tinh.

Đây sẽ là lớp hạ tầng số quan trọng để xác định vị trí phương tiện, quản lý tuyến đường, điều phối lưu lượng và hỗ trợ hoạt động an toàn trong môi trường đô thị đông đúc.

Vì vậy, kinh tế tầm thấp không chỉ tạo cơ hội cho doanh nghiệp sản xuất drone hay eVTOL. Các lĩnh vực AI, trung tâm dữ liệu, viễn thông, bản đồ số, định vị và phần mềm quản lý giao thông cũng có thể trở thành những mắt xích quan trọng.

5. Lộ trình kinh tế tầm thấp hướng đến giai đoạn 2026–2030

Định hướng khai thác không gian dưới 1.000 m không phải lần đầu được TP.HCM đề cập.

Theo thông tin được cung cấp, Kế hoạch 200 ban hành vào tháng 5 đã xác định không gian tầm thấp là một nguồn tài nguyên kinh tế mới. Lộ trình được chia thành hai giai đoạn đáng chú ý.

Trong 2026–2027, trọng tâm dự kiến nằm ở việc hoàn thiện thể chế, quy hoạch không gian, triển khai hệ thống UTM cơ bản và tiến hành các thử nghiệm có kiểm soát.

Đến 2028–2030, thành phố mới hướng đến mở rộng thương mại hóa một số dịch vụ liên quan trong các lĩnh vực như logistics, giao thông, y tế và cứu hộ.

Điều này cũng có nghĩa người dân chưa thể kỳ vọng taxi bay sẽ lập tức xuất hiện trên bầu trời TP.HCM chỉ sau khi quy hoạch được đề xuất.

6. Khi nào taxi bay có thể thực sự xuất hiện tại TP.HCM?

Hiện chưa có thời điểm chính thức để taxi bay bắt đầu chở khách tại TP.HCM. Nội dung đang được đề cập mới nằm ở giai đoạn dự thảo quy hoạch và lấy ý kiến.

Để taxi bay có thể vận hành thực tế, nhiều vấn đề vẫn cần được giải quyết, từ hành lang pháp lý, phân chia không phận, cấp phép phương tiện đến xây dựng vertiport, hệ thống quản lý UTM và hạ tầng công nghệ hỗ trợ.

Dù vậy, việc đưa riêng lớp không gian 300–1.000 m cho eVTOL và taxi bay vào định hướng quy hoạch cho thấy TP.HCM đã bắt đầu tính đến những hình thức giao thông trên không thế hệ mới trong chiến lược phát triển dài hạn.

Nếu các kế hoạch được triển khai, kinh tế tầm thấp có thể không chỉ thay đổi cách vận chuyển hàng hóa và hành khách mà còn mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp UAV, eVTOL, logistics, AI, viễn thông và hạ tầng số tại Việt Nam.